Χωρίς αγάπη

Still 2

Στην προηγούμενη ταινία του, το «Λεβιάθαν», ο Αντρέι Ζβιανγκίντσεφ έγινε κραυγαλέα σχηματικός θέλοντας να καταγγείλει την διαφθορά ξιπασμένων ολιγαρχών στη Ρωσία του Πούτιν. Στο «Χωρίς αγάπη» ξαναβρήκε τον καλό εαυτό του. Η αλληγορία και η κοινωνική καταγγελία υπάρχουν και εδώ, χωρίς να υπονομεύουν όμως την κλιμάκωση ενός εξαιρετικού δράματος. Ο Ζβιανγκίντσεφ ξεκινά με δεδομένη τη διάλυση ενός γάμου, για να εκθέσει στη συνέχεια τον άντρα και τη γυναίκα στον κινηματογραφικό φακό του. Ο ίδιος ο λέει ότι είχε στο μυαλό του το «Σκηνές από έναν γάμο» του Μπέργκμαν.

Η μοντέρνα Ζένια και ο παλιομοδίτης Μπορίς αποφάσισαν να χωρίσουν και θέλουν να πουλήσουν το διαμέρισμά τους. Εκείνη σχεδιάζει το μέλλον της, έχοντας βρει τον αληθινό έρωτα στο κρεβάτι ενός πλούσιου άντρα. Εκείνος θα ξαναφτιάξει τη ζωή του στο πλευρό μιας άλλης γυναίκας, που περιμένει να  γεννήσει το παιδί του. Ο χωρισμός τους είναι δύσκολος.

Αλληλοσφάζονται διαρκώς. Παράπλευρη απώλεια αυτού του πολέμου είναι ο Αλιόσα, ο 12χρονος γιος τους. Κανείς τους δεν τον θέλει κι έτσι το παιδί το σκάει από το σπίτι. Ο κόσμος για τον Αλιόσα καταρρέει την ώρα που οι τηλεοράσεις και τα ραδιόφωνα προκαλούν υστερία διαλαλώντας μια εσχατολογική προφητεία των Μάγιας.

Ο Ζβιανγκιντσεφ ξεφεύγει περίτεχνα από την πεπατημένη, αποφεύγοντας να οργανώσει την πλοκή της ταινίας γύρω από την περιπέτεια  του Αλιόσα. Η μυθοπλασία του δεν ακολουθεί το παιδί. Ο άξονάς της δεν είναι η ενηλικίωσή του ή βάσανα της παιδικής ηλικίας. Αν συνέβαινε αυτό, το «Χωρίς αγάπη» θα ’μοιαζε με ρωσική εκδοχή των «400 χτυπημάτων» του Τριφό.

Η μυθοπλασία οργανώνεται γύρω από το κενό που αφήνει η εξαφάνιση του παιδιού. Κενό, που δημιουργεί δίνη –το θρίλερ της αναζήτησης του παιδιού- για ν’ απογυμνωθούν οι δύο σύζυγοι και να φανεί το βάθος της ψυχής τους. Το δράμα είναι ο δρόμος αυτής της ταινίας και το θρίλερ το όχημά της. Και ο δρόμος είναι πάντα ευθεία γραμμή, ούτε Γολγοθάς ούτε κατηφόρα.

Ο Ζβιανγκίντσεφ ανατέμνει την αριστερή και τη δεξιά πλευρά της νεκρής σχέσης. Στην αριστερή, της καρδιάς, η Ζένια φαντάζει σαν καθρέφτης  μιας αλλοτριωμένης Ρωσίας, χαμένης στην ψευδαίσθηση των μοντέρνων καιρών. Στην δεξιά, ο Μπορίς φαντάζει σαν καθρέφτης της υποκρισία της «ορθόδοξης χριστιανικής σαρίας».

Υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια στο «Χωρίς αγάπη»: η γυναίκα είναι το κέντρο βάρους της ταινίας (όχι το παιδί). Καδράροντας το πρόσωπό της ο Ζβιανγκίντσεφ αποδομεί την εικόνα της μάνας, που είναι ένα αρχέτυπο του ρωσικού σινεμά.

Δημοσιεύτηκε στη ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ 22-10-2017Still 2.jpg

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s